• HUY QUANG PIANO
  • HUY QUANG PIANO
 

 

 

Bạn muốn học nhạc hoặc muốn con bạn học nhạc?

 

 

Bạn tôi không hỏi ý kiến vợ, tự tha về nhà một chiếc đàn piano.

Anh ta ham chơi, tính quá nghệ sĩ, không lo gì nhiều cho kinh tế gia đình; ngược lại, bà vợ suốt ngày lo toan tiền bạc, đôi khi, chị ta chỉ thấy cuộc sống là những ngày lo toan cơm, áo, gạo, tiền...

Do vậy,  cũng không đáng trách vì có ông chồng như vậy, chị ta biết làm sao ?

Hơn nữa, có thể sinh trong một gia đình không coi trọng nghề "xướng ca vô loài" nên chị ta nghĩ như vậy cũng có lý do.

Thấy ông chồng ham chơi của mình suốt ngày thơ thẩn, nay lại tha "của nợ" (cái đàn piano) về, chị tức lắm, nhưng nể chồng,  cũng bạo dạn hỏi:

- Thế cái đàn này cắm điện ở đâu?

Tôi trả lời: "Đàn này là đàn piano cơ, không phải cắm điện".

Sau này, hắn kể thêm rằng vợ hắn vẫn phản đối, nhưng hắn đã hỏi vợ hắn là bây giờ, hắn sẽ để dành tiền mua cho thằng con cái xe phân khối lớn, đánh võng ngoài đường.

Và kết quả thật mĩ mãn, cô ta đã không nói gì thêm  nhưng vẫn có vẻ chưa hài lòng vì có lẽ tiếc tiền.

Chị ta còn chất vấn tôi thêm vài lần về chuyện cây đàn, nhưng tôi vẫn quyết tâm bán cho anh ta vì tiền mua đàn là tiền hồi môn của cá nhân hắn và tôi cảm thấy việc này có thể có ích cho các con của hắn .

 

Bạn ấy đây !

 

Bây giờ, anh ta mất rồi, con anh ta đã lớn, lấy chồng và có con, con anh ta bắt đầu muốn mua đàn và cho con cái học, và chúng cũng đã dần hiểu rằng ngày xưa, bố chúng đã cố gắng đưa chúng đến những giá trị đẹp.

Chúng muốn chiếc piano của bố chúng nó vẫn để đó để nhớ tới bố chúng, đến tình thương của anh ta đã đã dành cho chúng.

 

 

Sinh ra trong gia đình khá giả, nhưng từ bé, anh ta đã phải làm việc vất vả vì mẹ anh ta muốn dạy về giá trị của lao động cho con cái. Điều đó thật đáng quí, nhưng hình như gã đã phải bỏ học và làm việc quá nhiều nên khi lớn, biết nghĩ một chút là gã chỉ thích làm thơ, chơi đàn và muốn nhiều vợ, lắm con.

Có hôm,  gọi điện cho tôi, yêu cầu tôi ngửa mặt lên trời và gửi cho tôi bài thơ  viết:

 

Ngửa cổ lên trời

Một màu thật trắng

Không có gợn mây

Chính là Chúa đến

Thời khắc này đây

Ngửa cổ lên trời

 

 bảo tôi là trời trắng, không một gợn mây, lạ lắm...

Ngày đó, tôi đang theo vợ sang Mỹ, và đó là lần cuối cùng tôi có thể nói chuyện được với .

Tôi nhớ ngày 2/9, đoàn người diễu hành mừng ngày Quốc khánh, đi ra đi vào, không chịu được, ra ngoài cửa,  hét một tiếng thật to.

Mọi người đều nhìn và cho rằng  bị điên (!).

Nhiều người đều cho rằng điên nhưng bạn và tôi đều biết giả điên vì tôi biết nhiều kẻ điên hơn hắn, nhưng có bề ngoài không điên. có bề ngoài điên nhưng hắn là thằng tỉnh hơn khối thằng khác. Mọi người uống rượu cho say nhưng bảo tôi là uống rượu cho tỉnh và tôi cũng vậy; khi uống rượu, tôi cảm thấy mình minh mẫn và tỉnh ra (tất nhiên là không uống nhiều).

 

Lan man nhiều quá, xin quay lại chuyện học nhạc :

Tôi nhớ hồi nhỏ, tôi phải học tiếng Nga, người ta coi ngoại ngữ, thể dục, âm nhạc là môn phụ trong chương trình học phổ thông.

Bây giờ, thời mở cửa, người ta thấy tầm quan trọng của ngoại ngữ vì nó là cửa sổ mở ra thế giới; người ta cũng thấy mấy anh chàng chơi thể thao giỏi đều trở nên danh tiếng và giàu có. Chắc do vậy, thiên hạ cũng bắt đầu đi mua đàn về để tự học, cho con cái học vì dường như, họ bắt đầu hiểu tầm quan trọng của thể thao và nghệ thuật trong đời sống con người nói chung.

Nhiều khi, tôi thấy thị hiếu âm nhạc của nhiều bạn trẻ quá "lạ" và sau mấy chục năm "dùi mài kinh sử" với nghề này, tôi vẫn không thể hiểu tại sao các bạn ấy lại "tiêu hóa" được những thể loại âm nhạc như thế.

Âm nhạc cũng có mặt trái và nó có thể thể hủy hoại cuộc sống của bạn nếu bạn đam mê, đắm mình trong những loại âm nhạc kiểu đó.

 

"The devil music" - âm nhạc ma quỉ hay nhạc của quỉ.

 

Đôi khi, tôi cũng cho rằng đó là do nhận thức về cái đẹp. Khi bạn không được đào tạo, món ăn tinh thần của bạn nhiều khi quá thôráp; giống như nếu bạn biết một chút về nghệ thuật ẩm thực, có thể bạn sẽ ăn khôn hơn, ít ăn tạp hơn.

May mắn là tôi được học nhạc từ nhỏ nên có khả năng thẩm âm. Cũng như mắt có thể ước lượng được khoảng cách một cách tương đối thì tai tôi cũng có thể thẩm định được độ cao thấp của âm thanh. Giống như độ dài được đo bằng đơn vị m, độ cao thấp của âm thanh cũng có đơn vị đo là Hz. Nốt la có độ cao chuẩn là 440 Hz. Tôi có thể nghe tương đối chính xác độ cao này. Nhiều người học nhạc từ nhỏ cũng làm được. Nó không phải là khó và cũng không phải điều gì kỳ diệu cả. Lúc nhỏ, nhiều khi, tôi và các bạn cùng học nhạc thường đố nhau tiếng còi của ô tô ở độ cao của nốt gì, đôi khi cả tiếng chim hót cũng đố nhau là nốt gì và nhiều khi đoán cũng đúng.

Ngày ở Đức, tôi đi làm gia sư, tôi dạy một bé gái 13 tuổi khoảng 1 năm mà bạn ấy có thể nghe được như tôi. Tất nhiên, em ấy có năng khiếu âm nhạc.

Ngoại ngữ giúp tâm hồn ta mở cửa ra thế giới và văn minh nhân loại thì học nhạc giúp ta mở cửa đến với thế giới của âm thanh.

Nếu ai đó bị mù màu, khi nhìn thấy màu, bạn sẽ thấy thế giới đẹp như thế nào; âm thanh cũng có màu sắc, khi bạn nhận biết thế giới âm thanh, bạn cũng sẽ thấy nó muôn màu, và bạn sẽ thấy thế giới đẹp hơn.

Biết nghe thì sẽ không nghe những thần tượng (idol) rẻ tiền cũng như kẻ biết ăn sẽ không ăn tạp. Người biết ăn sẽ thấy tội nghiệp cho kẻ không biết ăn và tự hỏi tại sao họ lại có thể ăn những thứ như vậy; cũng vậy, người biết nghe âm thanh sẽ lựa chọn âm thanh để nghe và cũng tự hỏi tại sao những người không biết chọn thứ để nghe lại có thể nghe được những thứ như vậy.

Hồi xưa tôi biết một người. Cô ta nghe những thứ mà tôi không thể nghe. Tôi thấy mình không giỏi hơn, chỉ thấy mình may mắn hơn . Nếu bạn muốn con bạn học nhạc, hãy kiên nhẫn vì việc học của con bạn có thành hay không, do bạn là chính, không phải do con bạn. Nhiều người không khỏi băn khoăn khi thấy con mình thích nhạc, thích nghịch đàn nhưng không biết nó có học được không. Họ hỏi tôi mua cho con họ đàn điện tử 2 hoặc 3 triệu hay 6,7,8 triệu  hay vài chục triệu như một cây đàn piano; họ cũng hỏi tôi nên cho con họ học nhạc cụ gì, piano, sáo, kèn, trống, nhạc cụ dân tộc hay ghi-ta, violin, nhạc cụ điện tử hay nhạc cụ thật...

Trước tiên, tôi muốn nói là học nhạc rất khó, kể cả bạn muốn con bạn học chơi (amater)Nếu bạn muốn con bạn học chơi, bạn không có đủ quyết tâm thì bạn sẽ không làm được vì nghệ thuật nói chung và âm nhạc nói riêng rất khó, kể cả học chơi.

Nếu bạn muốn con bạn học chơi thì bạn phải làm thật; bạn đừng coi nó là môn phụ mà phải coi nó là môn chính như toán văn, ngoại ngữ.

Nếu bạn coi nó là môn phụ, học để cho biết, để chơi, làm trang sức cho con mình, không học được thì thôi... thì chắc là sẽ thất bại. Nếu bạn nghĩ như vậy thì bạn không nên mua bất cứ loại nhạc cụ nào vì sẽ mất thời gian và tốn tiền vì kể cả học chơi, bạn cũng phải cố gắng vì nghệ thuật âm nhạc rất khó.

Con cái của các gia đình quí tộc châu Âu hoặc Cơ Đốc nhân (người tin Chúa Jesus) thường biết chơi đàn vì tôi nghĩ họ tôn trọng nghệ thuật và hiểu biết giá trị của nó.

 

Bạn nên mua nhạc cụ điện tử hay nhạc cụ thật?

Chơi nhạc cụ tạo ra âm thanh, làm đẹp cho cuộc sống giống như hoa. Nhạc cụ điện tử, hay tôi tạm gọi là nhạc cụ giả, giống như hoa giả.

Bạn thích hoa giả hay hoa thật?

Tuỳ theo người, nhưng nói chung, tôi nghĩ nhiều người thích hoa thật kể cả hoa thật đắt tiền, phải chăm sóc...

Nhạc cụ điện tử cũng vậy. Nhạc cụ điện tử càng đắt thì càng mô phỏng tiếng đàn thật giống hơn; cũng như hoa - hoa nào làm càng giống hoa thật thì càng đắt tiền.

Nhạc cụ thật cũng phải chăm sóc giống như hoa - phải lên dây, phải để trong điều kiện độ ẩm tốt, khô quá thì cong vênh, nứt; ẩm quá, như đối với đàn piano thì nó tịt, không kêu, chơi rất khó chịu..,  mà mua nhạc cụ thật thì thường là đắt hơn.

Người ta vẫn thích chơi nhạc cụ thật mặc dù nó rắc rối cũng như người ta vẫn thích lấy vợ, lấy chồng mặc dù nó không giản đơn như trước đó người ta thường mường tượng.

Thế hoá ra  thân lừa ưa nặng?

Cũng chẳng phải vậy. Tôi nói vậy không có nghĩa là nhạc cụ điện tử chẳng có giá trị gì. Nếu hoa giả không phải tưới, không phải chăm sóc nhiều và với một lọ hoa, ta có thể có rất nhiều loại hoa trái mùa từ Đông sang Tây mà đôi khi, người ta cứ tưởng hoa thật thì nhạc cụ điện tử cũng vậy.

 Tôi lại nhớ đến bài thơ của anh bạn mua đàn tôi vừa nhắc tới ở trên:

 

"Ai là kẻ dám coi thường đồ giả

Thì đây

Răng giả, chân giả, thịt giả cầy

Nó đắp trả những gì đã mất

Nó thay thế những gì rất thật không có"

 

 

Trở lại bài viết:

Nếu bạn có một cây đàn phím điện tử loại đắt tiền (khoảng từ 4 triệu đến  hơn 30 triệu)  mà ta quen gọi là oóc-gan thì bạn sẽ có rất nhiều âm thanh của các loại nhạc cụ trong đó; nhiều tiết tấu hay của nhân loại được đúc kết trong đó; nhiều phần nhạc đệm của nhiều loại nhạc hay trên thế giới mà nhân loại đã nghiên cứu và hoàn thiện .Tóm lại,  bạn có cả một dàn nhạc giao hưởng trong chiếc đàn phím điện tử nhỏ bé của bạn. Bạn không phải lúc nào cũng có thời gian đưa con bạn đi nghe giao hưởng hoặc hát opera hay nghe nhạc pop, country, jazz… Mà nói thực, nếu có đi thì phần lớn trong chúng ta đều buồn ngủ và có khi bạn lại đưa con bạn về lúc nghỉ giải lao giữa giờ vì nghe nhạc không hiểu chẳng khác gì bị tra tấn .

Nếu con bạn có một cây đàn phím điện tử và nếu nó tìm tòi khám phá cây đàn đó thì lúc nào đó, nó nghe âm thanh một loại nhạc cụ, nó sẽ biết đây là kèn trumpet, flute, accordion, piano, clarinet, oboa, guitare hay nhạc cụ nào đó. Nếu con bạn chịu khó tìm tòi, nó có thể mô phỏng cả một dàn nhạc giao hưởng trong cây đàn phím điện tử. Và có lẽ việc này sẽ tốt hơn việc đam mê trò chơi điện tử - computer games.

 

Tôi có một ông bạn già nông dân, làm nghề dọn sân khấu cho dàn nhạc mấy chục năm nay. Bây giờ, ông ấy có thể phân biệt rất chính xác nhạc cụ nào đang chơi mà chỉ cần nghe âm thanh. Vợ tôi học tương đối tốt,  trình độ tương đối tốt,  nhưng tôi không chắc nghe được như ông bạn già của tôi mặc dù cô ấy cũng chơi được một chút nhạc cụ. Nhưng bạn lưu ý, nếu chơi đồ giả nhiều, lúc nào đó, bạn tưởng đồ giả là đồ thật. Bạn nên cho con bạn làm quen với nhạc cụ thật. Nó có thể là piano, guitare, sáo, violin…, không nhất thiết phải là đàn piano . Sau này, đứa trẻ sẽ phân biệt được đâu là âm thanh thật của cây đàn, đâu là giả. Nhận thức về âm thanh của nó sẽ tốt hơn. Nghe nhạc nó sẽ biết đâu là piano thật, đâu là piano giả, đâu là kèn thật, đâu là kèn do kỹ thuật điện tử tạo ra...

Một số người mua đàn piano của tôi rồi yêu cầu tôi bán hộ cây đàn phím điện tử vì thấy nó thừa. Mặc dù có thể kiếm lời nhưng nếu thấy cây đàn của họ còn tốt, tôi thường khuyên họ để cho con họ tiếp tục tìm tòi, học hỏi với cây đàn phím điện tử song song với việc học một cây đàn thật.

Nhiều người còn hỏi tôi rằng nếu học nhạc cụ thật thì nên học nhạc cụ gì ?

Cũng như ngoại ngữ - ngoại ngữ nào cũng có cái hay và độc đáo riêng của nó nên còn tùy vào sở thích của từng người.

Bạn thích nhạc cụ nào thì học nhạc cụ đó, học vài nhạc cụ một lúc cũng được nhưng bạn sẽ trở thành người mỗi nhạc cụ biết một chút thôi.

Nghĩ kỹ trước khi quyết định vì học nhạc cụ này một lúc rồi không thích lại đổi sang học nhạc cụ khác thì cuối cùng, bạn  chẳng chơi được loại nào khá cả, nếu bạn vẫn thích vậy thì tùy bạn, điều đó cũng chẳng phải là sai.

Mọi người hay học piano, vì nó có vẻ thông dụng như tiếng Anh chứ không phải piano hay hơn nhạc cụ khác. Tuy nhiên, không thể phủ nhận piano cần cho nhiều nhạc cụ bởi khả năng diễn tấu phong phú của nó. Ở Liên Xô cũ (nước Nga hiện nay) piano là môn học được khuyến khích cho mọi nhạc công vì nó thường được dùng để đệm cho các nhạc cụ khác khi diễn tấu. Tôi thường tâng bốc piano là "cơm trong bữa tiệc âm nhạc" vì trong bữa ăn mà thiếu cơm thì không ổn. Chắc là tôi buôn bán, kinh doanh piano, muốn nhiều người mua piano nên nói vậy . 
 

 

Liệu con bạn có đủ kiên trì để học đàn?

Con bạn học được hay không phần lớn là do bạn, không phải do nó. Nhiều người do quá bận nên không muốn đưa con đến nhà các thầy cô để học hoặc do tình hình giao thông tồi tệ nên sợ có gì không hay xảy ra.

Thứ nhất: đa số những giáo viên dạy nhạc, về tâm lý, họ không thích đến nhà học viên để dạy. Việc giáo viên đến nhà học sinh tự nó đã nói lên việc giáo viên cần việc. Mặc cảm nghề nghiệp (xướng ca vô loài) đã làm cho họ không vui khi phải đến tìm việc ở nhà học sinh. Liệu kết quả có tốt không khi họ bước chân vào nhà bạn, tâm lý của họ đã không thoải mái, mặc cảm là kẻ "xướng ca" ?

Thứ hai:  nếu họ dạy với học phí 200 000 vnđ/tiết thì một buổi sáng, nếu đến nhà học sinh dạy, có khi chỉ dạy được 01 học sinh mà nếu như ở nhà, họ có thể dạy được đến 03 học sinh.

Bạn có thể giả 250 đến 300 000 vnđ/tiết thì họ cũng không muốn đến nhà bạn để dạy vì nếu ở nhà, họ có thể dạy được 03 học sinh và thu nhập  200 000 vnđ/tiết x 03 = 600 000 vnđ trong một buổi sáng.

Thứ ba: nếu con bạn học ở nhà, ý thức học tập sẽ không tốt như bạn cho nó đến nhà thầy cô giáo. Trẻ em sẽ trân trọng giờ học hơn khi nó phải đi đến nhà thầy hoặc đến trung tâm đào tạo.

Mặt khác, khi bạn đưa con bạn đến, việc đó đã chứng tỏ quyết tâm của bạn với việc học của con bạn.

 

Nếu mỗi tuần, bạn chỉ cần đưa con bạn đến 01 lần. Thời gian cả đi, về, ngồi chờ con bạn học xong rồi đưa về đã là thử thách lớn đối với những ông bố, bà mẹ quá bận rộn với những công việc mà họ cho là quan trọng hơn việc đưa con đi học.

Nếu bạn không muốn mất một buổi sáng hoặc một buổi chiều mỗi tuần vì việc học của con bạn thì không lý gì các thày cô lại có thể nhiệt tình hay thú vị khi làm công việc đó nếu không phải vì số tiền bạn trả cho họXét về tâm lý, lòng đam mê công việc bị giảm đi nhiều khi họ phải đến nhà học sinh. Xét về kinh tế, họ cũng chẳng được lợi gì hơn nếu họ lấy theo giá mặt bằng chung.

Họ sẵn sàng đến trung tâm để dạy; còn đến nhà, nhiều người từ chối. Rõ ràng, xét về kinh tế, họ thu nhập khá hơn khi họ dạy ở nhà.

 

Bạn cũng nên lưu ý là giáo viên piano chuyên nghiệp (tức giáo viên học piano là chuyên ngành chính tại các Nhạc viện trực thuộc Trung Ương hoặc Hà Nội) thường có lòng tự trọng nghề nghiệp cao và họ rất ít khi đến nhà học viên để dạy.

 

Còn một yếu tố nữa cũng nên nghĩ tới: nếu bạn đưa con bạn đi, ngồi chờ con bạn học xong, đưa nó về là bạn đã học cùng con bạn rồi. Và bạn sẽ biết cách hướng dẫn con khi các con tập đàn ở nhà mà không có mặt giáo viên ở đó.

Tôi nghĩ rằng nếu bạn làm được việc đó thì dù con bạn được cho là không có năng khiếu đi nữa (như nhiều người thường quan trọng vấn đề), chắc chắn, con bạn sẽ vẫn chơi được đàn.

Điều nữa tôi cũng muốn nói là học nhạc rất khó - học chơi nhưng phải làm thật.

Bản chất của trẻ là thích thay đổi hoạt động của mình. Học nhạc, trẻ sẽ phải lặp đi, lặp lại một vài nốt, một vài câu nhạc trong hàng giờ đồng hồ. Sự chán nản là tất yếu.

Đứa trẻ nào người lớn mua đàn về cũng thích, nhưng khi bắt đầu học được một thời gian, phần lớn đều không thích nữa. Chúng thường không chịu được sự lặp lại, nhàm chán trong việc tập đàn. Ngay bản thân việc nghe chúng tập, nhiều người lớn cũng không cảm thấy dễ chịu. Không giống như lúc bạn nghe nhạc, bạn nghe bản nhạc một vài lần rồi đổi băng, đổi đĩa. Đĩa nhạc lúc con bạn đang tập là đĩa nhạc vấp vì con bạn đang tập, chứ không phải đang biểu diễn.

Tôi có kinh nghiệm là cha mẹ đừng bao giờ nói: 

- Mua đàn bao nhiều tiền mà mày chẳng tập gì cả. Mà mày đánh gì mà nghe chán thế ? Thằng A, thằng B nó chơi hay thế , mà nó mới học chỉ được có vài tháng...".

Nếu vậy thì bạn thử tập đàn xem bạn đánh hay cỡ nào. Cũng may là con bạn đang còn nhỏ. Tôi e khi nó lớn tuổi hơn, mọi việc có vẻ như quá muộn để học chơi một loại nhạc cụ.

Nếu tôi dạy con tôi học đàn, tôi muốn nói thế này :

- Thế là ổn con ạ, vừa mới học mà chơi đã thấy tàm tạm rồi đó (mặc dù không hay lắm), con thử tập tiếp xem! Lần này chơi có vẻ hay hơn lần trước rồi...

Tôi nghĩ, lòng kiên trì của bạn sẽ làm con bạn sẽ tiến bộ hơn nhiều và theo tôi, nếu bạn và con bạn thành công trong công việc nhàm chán đến "nổi gai ốc" này thì tôi hi vọng bạn và đặc biệt là con bạn sẽ thành công trong những việc khác bởi lòng kiên trì đã được rèn luyện đó.

 

Hồi nhỏ, thỉnh thoảng, tôi cũng theo chúng bạn nói tục tĩu vài câu. Nghĩ là bố tôi biết vì nhiều lần, khi tôi đang nói tục, bố tôi đứng gần đó.

Tôi rất ngạc nhiên khi có khách đến chơi, bố tôi vẫn khen tôi trước mặt khách là tôi rất ngoan và không bao giờ nói tục chửi bậy.

Mẹo này không hay lắm vì nó không phản ánh sự thật, nhưng nó cũng có tác dụng.Tôi đã luôn cố gắng không nói tục trước mặt bố tôi (tất nhiên là đôi khi vẫn nói tục sau lưng bố tôi và đây chính là mặt trái của vấn đề vì không khéo, tôi trở thành kẻ sống hai mặt).

Tuy nhiên, tôi luôn tạo một vỏ bọc ngoan trước mặt bố tôi .

Vậy, tôi trở thành kẻ dối trá ?

Còn tùy.

Tuy nhiên, ngoài cái mặt trái đó, nó cũng khích lệ cái phẩm chất "ngoan" trong con người tôi và tôi luôn tìm cách chứng minh phẩm chất ngoan đó cho bố tôi và sau này là với xã hội .

Tôi đã có tiến bộ.

 

Bố tôi có thể nói: "Thằng này hư lắm, mất dạy lắm hay nói bậy ... ", và bố tôi nện cho tôi một trận trước mặt khách .

Nếu vậy, tôi sẽ càng ngày càng hư hơn vì tôi nghĩ tôi là thằng mất dạy và đã bị làm nhục trước mặt khách, và chẳng có gì để mất cả, đằng nào cũng thế rồi.

Bây giờ tôi vẫn như xưa. Tôi luôn muốn chứng minh với mọi người là tôi ngoan và có ích.

Đối với cộng đồng, một con người như thế theo tôi là tạm được. Ít nhất, tôi không thích làm những điều ngu xuẩn, chỉ thỉnh thoảng thôi  ./.

 

 

Follow us

HUY QUANG PIANO